مقدمه‌ای بر واسکازین بهران

واسکازین بهران، در دنیای صنایع، ماشین‌آلات سنگین و خودروهای مخصوص، روانکارها نقشی حیاتی در بهینه‌سازی عملکرد، افزایش عمر مفید تجهیزات و البته جلوگیری از استهلاک دارند. یکی از روانکارهای مهم و پرکاربرد در این حوزه، واسکازین است. «واسكازين»، یا همان روغن دنده، نوع خاصی از روغن است که برای روانکاری مجموعه‌های انتقال قدرت مانند جعبه‌دنده‌های صنعتی و گیربکس وسایل نقلیه استفاده می‌شود. شرکت نفت بهران، یکی از بزرگترین و قدیمی‌ترین تولیدکنندگان روانکار در ایران، سال‌هاست که واسکازین خود را با کیفیت مطلوب و استانداردهای جهانی روانه بازار کرده است. محصولات بهران سهم قابل توجهی از بازار واسکازین ایران را در اختیار دارند و انتخاب اول بسیاری از خودروسازان، تعمیرکاران و صنایع در کشور محسوب می‌شوند.

در این متن بلند، ابتدا توضیحی درباره ماهیت واسکازین و انواع آن ارائه می‌شود، سپس واسکازین بهران از جنبه‌های فنی، کیفیت و مشخصات بررسی خواهد شد. در بخش پایانی نیز نکات مهم هنگام خرید واسکازین بهران بیان می‌شوند تا مخاطب تصمیم بهتری هنگام انتخاب و خرید داشته باشد.

واسكازين چیست؟

واسكازين یا روغن دنده Gear Oil یکی از مشتقات فرآیندی نفت است که با افزودنی‌های خاصی جهت عملکرد بهتر در بار، فشار و دما تولید می‌شود. این روانکار برخلاف روغن موتور که وظیفه اصلی‌اش کاهش اصطکاک و دمای پیشرانه است، برای کاهش اصطکاک و محافظت از قطعات تحت فشار بسیار بالا (Gearbox, Differential و غیره) مورداستفاده قرار می‌گیرد. ساختار شیمیایی واسکازین باعث می‌شود که هنگام تحمل فشار نقطه تماس چرخ‌دنده‌ها بتواند چسبندگی و فیلم حفاظتی لازم را ایجاد کند.

واسكازين از نظر سطح گرانروی (ویسکوزیته)، نوع افزودنی‌ها و استانداردهای کیفی در رده‌بندی‌های گوناگونی تولید می‌شود. معروف‌ترین این رده‌بندی‌ها SAE (انجمن مهندسان خودرو آمریکا) و API (موسسه نفت آمریکا) هستند. واسکازین‌ها معمولاً با SAE 90، SAE 140، و همچنین دسته‌های GL-4 و GL-5 به بازار عرضه می‌شوند.

انواع واسکازین

واسكازين‌ها را می‌توان بر اساس ترکیب پایه و افزودنی‌ها به گروه‌های مختلف تقسیم کرد:

1. واسكازين معدنی: بر پایه روغن پایه معدنی روغن‌کاری می‌کنند و عمدتاً مناسب گیربکس‌های ساده هستند. واسکازین بهران عمدتاً مبتنی بر روغن پایه معدنی است.

2. واسكازين سنتتیک: افزودنی‌های ویژه دارد و در مصارف دمایی و فشاری بالا کاربرد دارد. این محصولات معمولاً گران‌تر هستند و عمر سرویس‌دهی طولانی‌تری دارند.

3. واسكازين نیمه سنتتیک: مخلوطی از مواد معدنی و سنتتیک است. تلاش شده مزایای هر دو گروه را داشته باشد.

از لحاظ نوع کاربرد نیز واسکازین‌ها تقسیم‌بندی می‌شوند:

الف- واسكازين دنده خودرو: برای گیربکس دستی، دیفرانسیل و جعبه‌فرمان اتومبیل طراحی می‌شود.
ب- واسكازين صنعتی: برای کاربرد در جعبه‌دنده‌ها و سیستم‌های انتقال نیروی صنعتی.

واسكازين بهران؛ مشخصات و مزایا

شرکت نفت بهران سال‌هاست واسکازین را با نام تجاری «بهران گیربکس» و «بهران سمند» عرضه می‌کند که هرکدام برای کاربردهای خاصی طراحی شده‌اند. نام‌های متداول واسکازین این شرکت شامل «بهران گیربکس ۹۰»، «بهران گیربکس ۱۴۰»، «بهران سمند ۹۰»، «بهران سمند ۱۴۰» و… هستند.

– ترکیب‌بندی و فناوری ساخت

واسكازین بهران با بهره‌گیری از روغن پایه پارافینی تصفیه‌شده و افزودنی‌های ضدسایش، ضدخوردگی و تحمل فشار بالا تولید می‌شود. حضور افزودنی‌هایی مانند ضد اکسیداسیون، ضدزنگ و مواد افزایش‌دهنده ویسکوزیته، به این واسکازین امکان می‌دهد که در طیف وسیعی از دماها عملکرد خود را حفظ کند.

– استانداردها و گواهینامه‌ها

محصولات واسکازین بهران معمولاً مطابق با استانداردهای روز دنیا مانند API GL-4 و API GL-5 تولید می‌شوند. طبقه‌بندی GL-4 برای بارهای متوسط مناسب است که در گیربکس خودروهای سواری و برخی ماشین‌آلات سبک کاربری دارد؛ در حالی که GL-5 برای شرایط فشار و بار بالاتر در دیفرانسیل یا گیربکس وسایل نقلیه سنگین کاربرد دارد.

ویژگی‌های اصلی واسکازین بهران

در بین ویژگی‌های بارز واسکازین بهران می‌توان موارد زیر را ذکر کرد:

1. پایداری حرارتی و اکسیداسیون عالی
2. محافظت مناسب در برابر سایش و خوردگی
3. توانایی کار در بازه حرارتی وسیع
4. عملکرد مطلوب در شرایط بارگذاری سنگین
5. قیمت مناسب‌تر نسبت به نمونه‌های وارداتی
6. در دسترس بودن و شبکه توزیع گسترده در سراسر کشور

بررسی محصولات مختلف واسکازین بهران

محصولات واسکازین بهران عمدتاً با دو عنوان مهم عرضه می‌شوند:

۱- بهران سمند

– بهران سمند ۹۰: واسکازین SAE 90 با استاندارد API GL-4. برای گیربکس و دیفرانسیل خودروهای سواری مناسب است.
– بهران سمند ۱۴۰: واسکازین SAE 140 با استاندارد API GL-4، مناسب خودروهایی که نیاز به روغن چسبنده‌تر دارند یا در شرایط دمایی بالا کار می‌کنند.

۲- بهران گیربکس

الف- بهران گیربکس ۹۰: واسکازین با گرانروی SAE 90 برای خودروهای سبک و همچنین برخی گیربکس‌های دستی صنعتی مناسب است که نیاز به سطح کیفی GL-5 دارند.
ب- بهران گیربکس ۱۴۰: پرکاربرد برای انواع دیفرانسیل‌ها و جعبه‌دنده‌های تحت بار سنگین.
ج- بهران گیربکس EP: تولید شده برای ماشین‌آلات صنعتی سنگین و شرایط فوق فشار (Extreme Pressure).

نکته: همواره باید به توصیه‌های سازنده خودروی خود مراجعه کرده و نوع و سطح کیفی روغن دنده را مطابق با دستورالعمل دفترچه خودرو یا ماشین‌آلات انتخاب کنید.

نکات فنی درباره واسکازین بهران

– راندمان در دمای پایین و بالا

واسكازين بهران در بازه گسترده‌ای از دماها پایدار است و فیلم محافظتی خود را حفظ می‌کند. این مزیت در خودروهایی که هم در شرایط آب‌وهوایی سرد و هم گرم کار می‌کنند، اهمیت دارد. در زمستان، روغن باید ویسکوزیته مناسب را حفظ کند تا دنده‌ها به‌راحتی روان شوند و در تابستان، در برابر رقیق شدن و از بین رفتن فیلم مقاوم باشد؛ خواصی که واسکازین بهران داراست.

– تاثیر افزودنی‌ها

افزودنی‌های فسفر و گوگرد در واسکازین بهران نقش مهمی در تحمل فشار و حفاظت از چرخ‌دنده‌ها دارند. این ترکیبات، هنگامی که فشار نقطه تماس چرخ‌دنده‌ها بسیار بالا برود، یک لایه محافظ ایجاد کرده و از جوش خوردن و سایش جلوگیری می‌کنند.

– طول عمر سرویس‌دهی

یکی از معضل‌های رایج روغن‌های بی‌کیفیت یا نامناسب، کاهش چند برابری عمر سرویس‌دهی است. واسکازین بهران با دارا بودن پایدارکننده‌های حرارتی و اکسیداسیون، دیرتر تجزیه یا خراب می‌شود و معمولاً در دوره‌های تعریف‌شده تمام عمر خود را حفظ می‌کند.

– سازگاری با واشرها و آب‌بندها

واسكازين بهران کمترین آسیب را به واشرهای لاستیکی و پلیمیری موجود در گیربکس‌ها وارد می‌کند. برخی روغن‌های نامرغوب به مرور باعث خوردگی و از بین رفتن آب‌بندها می‌شوند که موجب نشتی و اشکالات پرهزینه می‌شود.

نکات مهم هنگام خرید واسکازین بهران

انتخاب واسکازین مناسب که هم مشخصات فنی گیربکس یا دیفرانسیل را پاسخ دهد، هم از نظر قیمتی به‌صرفه باشد و هم کیفیت قابل اعتنا داشته باشد، اهمیت بالایی دارد. در این بخش، نکات کلیدی که باید در خرید واسکازین بهران مدنظر داشته باشید آورده شده است:

 ۱. توجه به معیارهای سازنده خودرو (دستگاه صنعتی)

همیشه به مشخصات موردنیاز سازنده خودرو یا دستگاه صنعتی توجه کنید:
– نوع و گرید واسکازین: SAE 90, SAE 140 و غیره
– سطح استاندارد کیفی: API GL-4 یا API GL-5
چنانچه گیربکس خودروی شما به GL-4 نیاز دارد، حتماً از واسکازین با همین طبقه‌بندی استفاده کنید. استفاده از GL-5 در جایی که GL-4 پیشنهاد شده، می‌تواند صدماتی به همپوشانی‌ها و سینکرونایزر گیربکس بزند.

 ۲. اصالت کالا و جلوگیری از خرید اجناس تقلبی

متاسفانه بازار واسکازین مانند بسیاری محصولات دیگر با نمونه‌های تقلبی و بی‌کیفیت پر شده است. برای اطمینان از اصالت واسکازین بهران:

– از فروشگاه‌ها و نمایندگی‌های مجاز خرید کنید.
– به لیبل، هولوگرام و بسته‌بندی توجه نمایید. درب پلمپ و تاریخ تولید معتبر باید روی قوطی حک شده باشد.
– قیمت بسیار پایین‌تر نسبت به قیمت رسمی، نشانه تقلبی بودن است.

 ۳. تاریخ تولید و بازه مصرف

واسكازين هم تاریخ انقضا دارد. از خرید بطری‌هایی که سال‌ها در انبار مانده‌اند پرهیز کنید، چون کیفیت افزودنی‌ها و فرمول شیمیایی به مرور کاهش می‌یابد. بهتر است واسکازین در طی ۲ تا ۳ سال پس از تولید مصرف شود.

 ۴. حجم و بسته‌بندی مناسب

واسكازین بهران معمولاً در بسته‌بندی‌های یک لیتری، چهار لیتری، بیست لیتری و حتی بشکه‌های صنعتی ۲۰۸ لیتری عرضه می‌شود. متناسب با نیاز، حجم مناسب را تهیه کنید تا از هدررفت جلوگیری شود.

 ۵. مقایسه قیمت و بررسی اعتبار فروشنده

به سایت رسمی شرکت بهران مراجعه کرده و قیمت‌های روز را مشاهده نمایید. خرید از فروشگاه معتبر یا نمایندگی، ریسک تقلب را به حداقل می‌رساند.

 ۶. توصیه به سرویس منظم

حتی بهترین واسکازین نیز پس از طی عمر مفید خود باید تعویض شود. با توجه به دفترچه راهنمای خودروی خود و یا مشاوره با مکانیک مجرب، به موقع واسکازین را تعویض کنید تا از سایش و آسیب به گیربکس و دیفرانسیل جلوگیری شود.

 ۷. انتخاب گرید و نوع پیشنهادی

برای خودروهای ایرانی عموماً واسکازین ۹۰ GL-4 مناسب است (مانند پراید، پژو، سمند و…). واسکازین ۱۴۰ یا گرید GL-5 برای وسایل نقلیه سنگین‌تر نظیر کامیون، وانت و برخی خودروهای شاسی‌بلند موردنیاز است. توجه به شرایط آب‌وهوایی و کاربری روزمره خودرو نیز می‌تواند در انتخاب گرید موثر باشد.

جمع‌بندی و نتیجه‌گیری

در یک جمع‌بندی جامع، باید گفت واسکازین بهران به دلیل کیفیت ساخت، رعایت استانداردهای جهانی و قیمت مناسب، یکی از گزینه‌های اصلی در بازار ایران محسوب می‌شود. این برند با پوشش دادن نیاز طیف وسیعی از خودروها و ماشین‌آلات صنعتی، دسترسی سهل، پایداری شیمیایی و دوام مطلوب، سهم بزرگی از بازار را در اختیار دارد.

حین خرید واسکازین بهران، توجه به گرید مناسب، اصالت کالا، تاریخ تولید و حجم موردنیاز را فراموش نکنید. حساسیت روی این موارد سرمایه‌گذاری شما را در حفظ سلامت خودرو یا تجهیزات صنعتی تضمین می‌کند.

در نهایت انتخاب واسکازین مناسب یک سرمایه‌گذاری روی بازدهی ماشین‌آلات، کاهش استهلاک و کاهش هزینه‌های تعمیرات در بلندمدت خواهد بود. همواره به توصیه‌های کارشناسان و نمایندگی‌های معتبر مراجعه نمایید.

بدیهی است که واسکازین بهران عمدتاً نیاز مشتریان را به صورت کامل پوشش می‌دهد و بخش مهمی از بازار روانکار را در ایران به خود اختصاص داده است. تجربه مصرف‌کنندگان حرفه‌ای و تعمیرکاران نیز نشان از رضایت نسبت به عملکرد و دوام این واسکازین در کاربرد عملی دارد.